Sırbistan’da 6 milyon 450 bin 523 seçmen, 250 sandalyeli Ulusal Meclisin yeni üyelerini belirlemek üzere yarın erken genel seçim için sandık başına gidecek. Cumhurbaşkanı Aleksandar Vucic’in parlamentoyu feshetmesiyle başlayan süreçte gerçekleşecek seçim, yaklaşık iki yıldır devam eden öğrenci protestolarının gölgesinde yapılıyor. Milletvekilleri, tek seçim bölgesinde kapalı liste usulüyle nispi temsil sistemine göre seçilecek.
Seçim süreci, Novi Sad şehrindeki tren istasyonunda 1 Kasım 2024 tarihinde yaşanan ve 16 kişinin hayatını kaybettiği beton sundurma çökmesiyle başlayan öğrenci protestolarının etkisinde ilerledi. Yaklaşık iki yıldır devam eden bu protestolar, sorumluların yargılanması, şeffaflık ve erken seçim talepleriyle ülke çapında bir harekete dönüştü. Cumhurbaşkanı Vucic, eylül ayında parlamentonun feshine ilişkin kararı imzalayarak erken seçim sürecini başlattı.
Sırbistan Devlet Seçim Komisyonu (RIK), seçime katılmak üzere başlangıçta 19 liste ilan etti. Bir listenin geri çekilmesiyle oy pusulasında 18 liste yer alıyor. Bu listelerin dokuzu ulusal azınlık statüsünde seçime katılıyor. Parlamentoda çoğunluğu elde etmek için 126 sandalye gerekiyor; yüzde 3’lük seçim barajı ise ulusal azınlık listelerine uygulanmıyor.
Oy pusulasında ilk sırada, 2012’den bu yana iktidarda bulunan Sırp İlerleme Partisinin (SNS) öncülüğündeki “Aleksandar Vucic-Birleşmiş Sırbistan” listesi bulunuyor. İkinci sırada Sırbistan Sosyalist Partisi (SPS) öncülüğündeki “Ivica Dacic-İstikrar Faktörü” yer alırken, üçüncü sırada öğrencilerin desteklediği “Öğrenci Listesi-Öğrenciler Kazanıyor” listesi dikkat çekiyor. Kamuoyu araştırmaları, seçim yarışının “Birleşmiş Sırbistan” listesi ile Öğrenci Listesi arasında geçeceğine işaret ediyor; son anketlerde iki listenin oy oranlarının yakın olduğu belirtiliyor. Cumhurbaşkanı Vucic, kampanya sürecinde seçim sonuçlarını kabul edeceğini ve rakiplerinin kazanması halinde onları kutlayacağını ifade etti.
Oy verme işlemi yarın yerel saatle 07.00’de başlayıp 20.00’de sona erecek. Ülke genelinde ve yurt dışında toplam 8 bin 392 sandıkta oy kullanılacak. Yurt dışında oy kullanmak için 102 bin 147 seçmen kayıt yaptırdı. Sırbistan dışında en fazla sandık, 28 sandıkla Bosna Hersek’te kuruldu. Avrupa Güvenlik ve İşbirliği Teşkilatı Demokratik Kurumlar ve İnsan Hakları Ofisi (ODIHR) başta olmak üzere birçok ülke ve uluslararası kuruluştan gözlemciler, seçim sürecini takip etmek için Sırbistan’a geldi. Sırbistan’da son parlamento seçimi Aralık 2023’te yapılmıştı.
