Küresel piyasalarda Brent petrolün kasım vadeli varil fiyatı, bugün saat 09.30 itibarıyla dünkü kapanışa göre yüzde 0,04 gerileyerek 95,48 dolardan işlem görüyor. Dün 97,62 dolara kadar yükselen fiyatlar, ABD yönetiminin İran ile “süresiz bir savaş” niyeti taşımadığını açıklaması ve Hürmüz Boğazı’ndan petrol sevkiyatının sürdüğü haberleriyle jeopolitik risk endişeleri arasında dengelendi.
ABD Başkan Yardımcısı JD Vance, dün Beyaz Saray’da yaptığı basın toplantısında, İran konusunda askeri, ekonomik ve diplomatik tüm seçeneklerin masada olduğunu belirtti. Vance, Tahran ile “süresiz bir savaş” peşinde olmadıklarını vurguladı. ABD’de ve uluslararası piyasalarda yüksek seyreden petrol fiyatlarından İran’ı sorumlu tutan Vance, İran ordusunun Hürmüz Boğazı’ndan geçen petrol tankerlerine ateş açmayı bırakması gerektiğini ifade etti.
Vance, İran’a ticari gemilere yönelik saldırıları durdurması için baskı uyguladıklarını dile getirdi. ABD’nin Hürmüz Boğazı’nı petrol tankerlerine açık tutması sayesinde küresel bir enerji krizinin önüne geçildiğini savundu. Vance, ABD’nin şu anda İran ile müzakere halinde olmadığını ve Başkan Donald Trump’ın İran konusunda karar verme alanını korumak amacıyla izlenecek politikaya ilişkin ayrıntı vermeyeceğini aktardı.
Bu açıklamalar, jeopolitik risklerin sürdüğüne işaret ederek fiyatlardaki düşüşü sınırlarken, “süresiz savaş” niyetinde olunmadığı vurgusu arz kesintilerine ilişkin endişeleri hafifleterek fiyatlar üzerinde aşağı yönlü baskı oluşturdu. Aynı dakikalarda Batı Teksas türü (WTI) ham petrolün ekim vadeli varil fiyatı da 91,38 dolar olarak belirlendi.
Hürmüz Boğazı’nda petrol sevkiyatının sürdüğüne ilişkin haber akışı da fiyatlardaki düşüşü destekledi. CNN’in dün ABD’li yetkililere dayandırdığı habere göre, ABD güçleri Hürmüz Boğazı’ndan petrol sevkiyatının çatışmalar öncesindeki seviyelere yakın miktarlarda gerçekleşmesini sağladı. Yetkililer, ABD ordusunun 18 milyon varil petrol taşıyan 40 ticari gemiye refakat ettiğini ve operasyonlar sırasında yaklaşık 60 İran askeri hedefinin vurulduğunu ileri sürdü.
Operasyonlarda İran’a ait hava savunma sistemleri, radarlar, deniz unsurları, mayın döşeme kapasitesi ve iletişim tesislerinin hedef alındığını öne süren yetkililer, çok sayıda gemisavar seyir füzesinin de imha edildiğini savundu. Bununla birlikte yetkililer, İran güçlerinin askeri kapasitelerini hızla yeniden oluşturabildiğini belirterek, Hürmüz Boğazı çevresinde gelecekte ilave saldırılar düzenlenebileceğini kaydetti.
Eski ABD Başkanı Donald Trump da daha önce Hürmüz Boğazı’nda kontrolü sağladıklarını savunmuştu. Ancak söz konusu açıklamalara karşın İran, Hürmüz Boğazı’ndan geçmeye çalışan gemilere yönelik kısıtlamalarını sürdürüyor. İran, “kurallara uymayan” 11 gemiyi daha kara listeye aldığını duyurarak, gelecekte Boğaz’dan geçmek isteyen bu gemilerin para cezası, alıkonulma veya el koyma cezalarıyla karşılaşacağını bildirdi.
PGSA internet sitesinde, “Hürmüz Boğazı için İran protokollerini ihlal eden gemiler, gelecekteki geçişlerinde para cezası, alıkonulma veya el koyma da dahil olmak üzere kısıtlamalarla karşılaşacaklardır” ifadesi yer aldı. Uzmanlar, Brent petrolde teknik olarak 101 doların direnç, 90,23 doların ise destek bölgesi olarak izlenebileceğini belirtiyor.
