Gıda etiketlerinin okunabilirliğini artırmak, yanıltıcı görselleri ve ifadeleri engellemek amacıyla yeni düzenlemeler yürürlüğe girdi. Bu düzenlemeler, gıda okuryazarlığını destekleyerek tüketicilerin güvenli gıdaya erişimini kolaylaştırmayı hedefliyor.
Gıda işletmelerinin piyasaya yeni ürünler sunabilmesi için gerekli kurallar belirlenirken, tüketicilerin gıda güvenliğini en üst düzeyde sağlamasına yönelik koşullar da netleştirildi. Avrupa Birliği (AB) listesinde yer alan ve Türkiye’de kullanımı uygun görülen yeni gıda bileşenleri mevzuata dahil edildi.
Bu kapsamda AB listesindeki 189 yeni gıda bileşeni düzenleme altına alınırken, 32 gıda ise GDO’lu mikroorganizma kullanımı, domuz kaynaklı olması veya böcek içermesi gibi nedenlerle kapsam dışı bırakıldı. Gıdaların adı ve net miktarının tüketici tarafından kolayca görülebilecek bir alanda bulunması zorunlu hale getirildi.
Alkol, şeker veya tatlandırıcı içeren ürünlerde bu bilgilerin diğerlerinden ayrı, açık ve belirgin şekilde belirtilmesi şartı getirildi. Aroma verici kullanılan ürünlerin etiketlerinde gerçek gıda görselleri yerine ürünün ‘aromalı’ olduğunun açıkça belirtilmesi zorunlu kılındı.
Birbiriyle karıştırılabilecek gıdaların adında ve etiketinde, sahip olmadığı özelliklere atıf yapan ‘… tadında’, ‘… lezzeti’, ‘… keyfi’ gibi ifadeler yasaklandı. Zeytinyağı hariç bitkisel yağlarda zeytin veya zeytin ağacı görselleri ile ‘zeytinyağı tadında/lezzetinde’ gibi ifadelerin kullanımı da bu kapsamda değerlendirildi.
Yenilebilir buzlu ürün etiketlerinde, ürünün dondurma olduğu algısı oluşturacak ifadelerin yer alması engellendi. ‘Köy ürünü’ gibi marka algısı oluşturabilecek ifadelerin kullanımına da sınırlama getirildi.
Kanatlı hayvan ürünlerinde, hayvanların yetiştirme metoduna uygun olmayan ve tüketiciyi yanıltabilecek görsellerin kullanımı önlendi. İçeriğinde farklı bitkisel yağlarla tereyağı veya zeytinyağı bulunan ürünlerde, yalnızca bu bileşenler öne çıkarılarak ‘tereyağlı’ veya ‘zeytinyağlı’ şeklinde adlandırma yapılması yasaklandı.
Toplu tüketim yerlerinde servis edilen veya satış yerlerinde paketlenen gıdalarda, tüketicinin satın alma tercihini etkileyebilecek bileşenlerin açıkça belirtilmesi zorunlu hale geldi. Birbirinin yerine kullanılabilen bileşenlerin gıdanın adıyla birlikte tüketicinin görebileceği şekilde sunulması kararlaştırıldı.
Yer fıstığıyla üretilen baklavada yalnızca ‘fıstıklı’ ifadesi yerine ‘yer fıstıklı’ ifadesinin kullanılması zorunlu hale getirildi. Yurt içinde üretilen ürünlerde ithal algısı oluşturacak, ithal ürünlerde ise yurt içinde üretildiği izlenimi verecek marka, ifade ve görsellerin kullanımı yasaklandı.
Gıdaların silah, kafatası, beyin, dudak ve göz gibi şekil veya görsellerle piyasaya arz edilmesi engellendi. İçeriğinde krema bulunmayan ürünlerde ‘krema’ ifadesi yerine ‘krema sos’ ifadesi kullanılacak. Bitki çaylarında hazırlama yönteminin etiket üzerinde açıkça belirtilmesi zorunlu oldu.
Menülerde ürün içerikleri ile enerji değerlerine ilişkin bilgilerin tüketicilere sunulması şartı da getirildi.
